Sok z pokrzywy – na co pomaga i jak go stosować?

Sok z pokrzywy pomaga przede wszystkim w niedoborach żelaza, nadmiernym zatrzymywaniu wody, osłabieniu odporności oraz przy problemach z włosami, skórą i paznokciami. Typowa dzienna porcja wynosi od 20 do 50 ml, zależnie od stężenia preparatu. W artykule znajdziesz szczegółowe informacje o składzie, działaniu, dawkowaniu i przeciwwskazaniach.

Jakie składniki odżywcze zawiera sok z pokrzywy?

Pokrzywa zwyczajna (Urtica dioica) to wieloletnia roślina o ząbkowanych brzegach liści i kłująco-parzących włoskach. Do przygotowania wartościowego soku najlepiej nadają się młode liście pokrzywy, które zbiera się na przełomie kwietnia i maja. Wtedy roślina magazynuje najwięcej witamin, minerałów i związków aktywnych.

W składzie tego napoju można wyróżnić między innymi:

• witaminy A, C, E, K oraz witaminy z grupy B,
• żelazo, magnez, potas, wapń, fosfor, krzem i sód,
• kwasy tłuszczowe: linolowy, linolenowy, palmitynowy, stearynowy i oleinowy,
• polifenole, takie jak kwercetyna, kaempferol, kwas kawowy i kumaryny,
• karotenoidy, garbniki, sterole, taninę, luteinę, chlorofil oraz aminokwasy.

W 100 ml gotowego soku o zawartości 50% wyciągu z pokrzywy jest zaledwie 23 kJ/5 kcal, 0,8 g węglowodanów i 0,6 g białka. Tłuszcz i sól występują w ilości 0 g. Najlepiej wybierać produkty bezpośrednio wyciskane, nie z koncentratu, a ciemne szkło opakowania chroni płyn przed światłem. Na rynku dostępne są też soki z certyfikowanych upraw ekologicznych.

Na co pomaga ten napój?

Właściwości tego napoju obejmują działanie przeciwzapalne, moczopędne, przeciwalergiczne i oczyszczające. Preparat bywa też stosowany zewnętrznie na skórę głowy i włosy.

Wsparcie układu krążenia i krwi

Dzięki dużej zawartości żelaza napój zwiększa poziom hemoglobiny i stymuluje produkcję czerwonych krwinek. Z tego powodu może pomagać osobom z anemią, osłabieniem i hemofilią. Badanie zespołu Qayyum i in. z 2016 roku wykazało, że Urtica dioica ma podstawy farmakologiczne do zastosowania w leczeniu nadciśnienia.

Obecny w pokrzywie potas również sprzyja obniżaniu ciśnienia tętniczego. Roślina pomaga obniżyć poziom cholesterolu oraz podnosi poziom antyoksydantów we krwi, co ma znaczenie w profilaktyce chorób układu krążenia.

Działanie moczopędne i oczyszczanie

Napój przyspiesza oddawanie moczu, a to ułatwia usuwanie nadmiaru wody, soli i toksyn. Sprawdza się przy obrzękach, nadmiernym zatrzymywaniu wody i kamicy nerkowej. Wspomaga też organizm przy infekcjach dróg moczowych.

Roślina chroni wątrobę przed metalami ciężkimi i toksynami oraz ułatwia przemianę materii. Wpływa korzystnie na pracę żołądka, wątroby i trzustki. Zawarte w liściach polifenole wykazują działanie przeciwzapalne i przeciwnowotworowe.

Badanie z 2013 roku sugeruje, że pokrzywa może bezpiecznie poprawić kontrolę glikemii u pacjentów z cukrzycą typu 2 wymagających insulinoterapii. Mimo to osoby chore na cukrzycę powinny omówić suplementację z lekarzem.

Wpływ na włosy, skórę i paznokcie

Krzem obecny w pokrzywie wzmacnia strukturę włosów, zapobiega ich wypadaniu i przetłuszczaniu się, a także nadaje blask. Napój pomaga przy łupieżu, łojotoku i cerze trądzikowej. Można go pić lub używać rozcieńczonego jako płukankę do włosów.

Jak dawkować sok z pokrzywy?

Dawkowanie zależy od rodzaju preparatu. Świeży, niepasteryzowany sok zwykle przyjmuje się w porcji 10–20 ml na dobę. Produkty pasteryzowane o stężeniu 50% wyciągu z pokrzywy stosuje się w ilości 25–50 ml raz dziennie przed posiłkiem lub w trakcie posiłku. Jedna łyżka stołowa to 7,5 ml, a dzienną porcję można podzielić na dwie mniejsze, na przykład rano i wieczorem po 10 ml.

Orientacyjne zasady przedstawia poniższa tabela:

Wiele osób decyduje się na spożywanie soku trzydzieści minut przed posiłkiem. Można go rozcieńczać wodą, sokiem owocowym lub dodawać do koktajli. Nie zaleca się przekraczania podanych porcji, zwłaszcza przy długotrwałej kuracji.

Bezpieczna dzienna porcja domowego napoju z pokrzywy to najczęściej 10–20 ml, a kurację warto prowadzić cyklicznie, z przerwami.

Jak przygotować go w domu?

Do domowej produkcji najlepiej zbierać młode liście pokrzywy z czystych terenów, oddalonych od dróg i opryskiwanych pól. Podczas zbioru warto założyć rękawice, aby uniknąć kontaktu z parzącymi włoskami.

Najwięcej składników odżywczych mają młode liście pokrzywy zbierane na przełomie kwietnia i maja, dlatego domowy sok najlepiej robić wiosną.

Przepis bez gotowania

Do przygotowania świeżego napoju z wyciskarki potrzebujesz:

• 1 kg młodych liści pokrzywy,
• dodatkowo jabłko, gruszkę, sok z pigwowca, cytrynę, miętę lub szpinak,
• ciemne szklane naczynie,
• zimną wodę do mycia liści.

Wykonanie wygląda następująco:

1. umyj liście pokrzywy w zimnej wodzie i osusz,
2. posiekaj liście i przepuść przez wyciskarkę wolnoobrotową,
3. dla smaku dodaj sok z cytryny, jabłko lub gruszkę,
4. przelej płyn do ciemnego naczynia i wstaw do lodówki.

Świeży, niepasteryzowany sok należy spożyć w ciągu 5 dni.

Przepis gotowany do dłuższego przechowywania

Jeśli chcesz przygotować zapas, gotuj około 1 kg liści pokrzywy w 1,5 litra wody przez godzinę na małym ogniu. Po odcedzeniu dodaj sok z cytryny i ewentualnie cukier, a następnie gotuj jeszcze 5 minut. Przelej do butelek i pasteryzuj przez 30 minut. Taki produkt można przechowywać w zaciemnionym miejscu do 6 miesięcy.

Kiedy lepiej zrezygnować z picia?

Nie każdy powinien sięgać po ten napój. Główne przeciwwskazania to:

• przewlekłe choroby nerek,
• nadmiar żelaza w organizmie,
• choroby narządów rodnych, takie jak mięśniaki, cysty, krwawienia czy polipy,
• przyjmowanie leków moczopędnych,
• przyjmowanie leków rozrzedzających krew i leków na serce,
• niedociśnienie i hipoglikemia,
• okres tuż po zabiegach chirurgicznych.

Osoby z cukrzycą, nadciśnieniem lub anemią powinny skonsultować się z lekarzem przed planowaną kuracją, ponieważ pokrzywa może nasilać działanie niektórych leków. Nie wolno łączyć soku z innymi środkami moczopędnymi, aby uniknąć odwodnienia.